Het is de meest gemaakte fout in draadloze netwerken: klachten over trage wifi, dus er gaat een access point bij. Soms helpt het. Vaak wordt het erger, en dat is precies wat je zou verwachten als je weet hoe wifi werkt.
Wifi is een gesprek, niet een waterleiding
Een netwerkkabel geeft elke poort zijn eigen baan. Wifi niet: alle apparaten op hetzelfde kanaal delen dezelfde lucht en moeten om de beurt praten. Zendt iemand anders, dan wacht de rest. Elk extra apparaat dat op hetzelfde kanaal zendt, vergroot dus de wachtrij. Een access point is zo'n apparaat.
Drie redenen waarom een extra AP de boel verslechtert
1. Co-channel interferentie
In de 2,4 GHz-band zijn maar drie kanalen die elkaar niet overlappen (1, 6 en 11). Hang je een vierde AP bij, dan deelt er altijd één een kanaal met een ander. Die twee gaan netjes om de beurt zenden en halveren daarmee effectief hun capaciteit. In 5 GHz is meer ruimte, maar met brede kanalen (80 of 160 MHz) raak je die verrassend snel op.
2. Apparaten blijven hangen ("sticky clients")
Een laptop of telefoon bepaalt zelf wanneer hij overstapt naar een ander AP, en doet dat pas als het signaal echt slecht wordt. Hangen de AP's te dicht op elkaar en staat het zendvermogen hoog, dan ziet een client overal "voldoende" signaal en blijft hij hangen aan het AP waar hij vijf minuten geleden langsliep. Resultaat: hij zendt met lage snelheid en houdt daarmee de hele cel bezig.
3. Asymmetrie: het AP schreeuwt, de telefoon fluistert
Een access point mag veel harder zenden dan een smartphone. Zet je het vermogen maximaal, dan ontvangt het toestel het AP prima, maar hoort het AP het toestel nauwelijks. Dat voelt voor de gebruiker als "ik heb vier streepjes, maar niks werkt". Lager zendvermogen en meer, kleinere cellen is bijna altijd beter dan hard zenden.
Waar het dan wél aan ligt
- Kanaalplanning: te brede kanalen, automatisch kanaalkiezen dat blijft wisselen, of buren die jouw kanaal gebruiken.
- Plaatsing: AP's in kabelgoten, boven verlaagde plafonds, achter metalen leidingen of pal naast elkaar in de gang.
- Oude standaarden: één legacy apparaat dat op 11 Mbit/s praat, vertraagt alles op dat kanaal.
- Capaciteit per AP: een vergaderzaal met veertig videobellende laptops is een capaciteitsvraag, geen dekkingsvraag.
- Bekabeling en uplinks: WiFi 6/6E-AP's op een 1 Gbit-uplink met weinig PoE-budget halen hun snelheid simpelweg niet.
- Buiten het netwerk: traag internet, een overbelaste firewall of een trage applicatie. Dat voelt als "de wifi", maar is het niet.
De juiste volgorde: eerst meten, dan kopen
Een wifi-meting laat zien wat er werkelijk gebeurt: signaalsterkte, ruis, overlap tussen cellen, welke kanalen bezet zijn en of roaming goed verloopt. Daar rolt een onderbouwd plan uit: dit zijn de aantallen, hier hangen ze, dit worden de kanalen en dit het zendvermogen. Die meting is er in twee vormen:
- Predictive: op basis van plattegronden berekenen we vooraf het aantal AP's en de plaatsing. Ideaal bij nieuwbouw, verbouwing of uitbreiding.
- On-site: we meten in het pand zelf hoe het netwerk presteert, inclusief storingsbronnen en roaming-gedrag.
Een vuistregel die wél werkt
Ontwerp op capaciteit, niet op dekking. Begin bij de vraag hoeveel apparaten er in een ruimte tegelijk actief zijn en wat ze doen, en kijk daarna hoeveel AP's daarvoor nodig zijn. Richt je op een signaal van ongeveer -65 dBm op de plekken waar gewerkt wordt, met zo weinig overlap als mogelijk, en niet op "overal vier streepjes".
Wat je morgen kunt doen
- Zet 2,4 GHz-kanalen vast op 1, 6 en 11, met een kanaalbreedte van 20 MHz.
- Gebruik in 5 GHz standaard 40 MHz, en alleen 80 MHz als er echt ruimte is.
- Verlaag het zendvermogen in plaats van het te verhogen; begin rond de helft van het maximum.
- Schakel de laagste legacy-snelheden uit, zodat oude apparaten niet alles ophouden.
- Controleer PoE-budget en uplinks voordat je nieuwe AP's bijkoopt.
- Meet. En koop daarna pas.